Waarom Auteursrechten en Het Nieuwe Werken elkaar genadeloos gaan raken

Afgelopen woensdag mocht ik een presentatie geven over het Nieuwe Werken tijdens het congres “De nationale IK-dag” in Utrecht. Tijdens de voorbereiding daarvan moest ik denken aan een eerdere presentatie, die ik namens de Stichting Copyright en Nieuwe Media gaf aan een groep muziekmakers en de auteursrechten organisatie Buma.

Wat heeft dat nu met elkaar te maken?

Het antwoord is eenvoudig. In beide presentaties liet ik voorbeelden zien van zaken die fout gaan waar het oude denken, of werken zo u wilt, het nieuwe denken over werken elkaar raken.
Zo blijkt het dat dankzij de afdrachten aan de 17 heffingsinstanties die Nederland rijk is, het digitaal neerzetten van een reader op het intranet van de Rijks Universiteit Groningen meer kost dan het produceren van een gedrukte, ingebonden papieren Reader. Ik geloofde het eerst ook niet.

In de UK zijn de eerste juridische schermutseling geweest over de vraag of een werknemer zijn Linkedin profiel mocht meenemen bij het verlaten van dat bedrijf. Het management denkt ook hier nog in termen van bezit en controle in plaats van delen en toegang van informatie.

Het laatste 2de Kamer rapport over de auteursrechten spreekt enerzijds van “handhaven en vervolgen” van overtreders, terwijl verderop te lezen staat dat dankzij de technologische en maatschappelijke ontwikkelingen “De grenzen tot handhaving van het auteursrecht komen in zicht.” Saillant detail overigens hierbij is dat het commissie lid “crimefighter” Fred Teeven, zo lees ik in de FD column van Joost Steins Bisschop van 27 juni, in zijn blog foto’s gebruikt zonder toestemming te hebben gevraagd van de maker. Zo makkelijk ga je blijkbaar de fout in. Geen verrassing voor mij want dat hebben we allang onderzocht: 40% van alle Nederlanders loopt dagelijks de kans auteursrechtelijk de fout in te gaan.

Complexer wordt het wanneer je in een gelegenheidsteam samen met een bedrijf werkt aan een project. Alle kennis en documenten worden vastgelegd in een voor die gelegenheid ingerichte MindzPlaza met een Wiki of Google docs. Prima. Maar dan is het project afgelopen. Wat gebeurt er met de inhoudelijk relevante documenten. Van wie zij die. En wat mag die Plaza Manager er dan mee? Of zijn we allemaal eigenaar en mogen we de opgedane kennis elders ten gelde maken? Delen de oude teamleden dan nog mee in een eventuele opbrengst opbrengst? En bij geschillen: naar de rechter? Die ik vervolgens eerst moet uitleggen wat Mindz.com, Wiki, Delicious of Google Docs doen?

Auteursrechten en het nieuwe werken gaan elkaar genadeloos raken. We zullen met elkaar niet alleen nieuwe vormen van werken moeten uitvinden, maar ook de wijze waarop we met elkaar omgaan met de “value die in de value-networks achterblijft, nadat dit  network geen network meer is.”   Dat gaat dus in de nabije toekomst hartstikke fout. En dat is mooi, want je kunt alleen door over grenzen heen te gaan, die grenzen leren kennen!

Wat is uw visie of mening op dit vlak? Ik kijk uit naar uw reactie in de comments.