Radicale omslag van tekort aan banen naar tekort aan mensen

Ervaart u ook het dilemma als het gaat om het klaarmaken van uw organisatie voor de toekomst? Met het oog op de toekomstige vergrijzing wilt u investeren in mensen, maar met het huidige economische klimaat kunt u geen kant op. Hoe kunnen we de korte termijn overbruggen en toch investeren in de toekomst?

 “Vanaf 2014 is blijvende krapte op de arbeidsmarkt definitief het dominante beeld.”

Dat schrijft Bernard Wientjes (voorzitter van VNO-NCW), in Het Financieele Dagblad van 12 januari. Door dubbele vergrijzing – steeds meer ouderen die steeds ouder worden – en dubbele ontgroening – vrouwen krijgen steeds minder kinderen op steeds latere leeftijd. Wientjes is niet de enige met dit toekomstbeeld. Schaarste aan mensen lijkt de toekomst te zijn, maar op dit moment ervaren we juist schaarste aan werk door het huidige economische klimaat.

Oplossingsrichtingen

We kunnen nu anticiperen op deze toekomstige situatie. Piet Hein Donner (Minister van SZW) geeft in hetzelfde uitgave van het FD enkele oplossingsrichtingen:

• Verhogen van de arbeidsparticipatie
• Flexibeler werken
• Betere integratie van de situatie zakelijk en privé
• Betere kennisdeling
• Betere werkprocessen

Allemaal veel genoemde doelstellingen die ook genoemd worden in “Het Nieuwe Werken” en “Vernieuwing in Werk”.

Gigantisch dilemma

De situatie van vandaag is echter anders. Momenteel ervaren we geen schaarste aan mensen maar juist schaarste in het aanbod van werk. Bedrijven, ook in het MKB, zijn genoodzaakt mensen te laten gaan omdat er te weinig te doen is en het dus niet op te brengen is. Het kost te veel geld om mensen niets te laten doen. We zijn genoodzaakt de mensen die we in de toekomst zo hard nodig hebben te laten gaan. We maken dus een tegengestelde beweging als, die we met het oog op de toekomst, zouden willen maken.

Aan de ene kant moeten we onze organisaties verbeteren en projecten opstarten die medewerkers de potentie geeft efficiënter en productiever te laten zijn, kosten te besparen, etc. Klaar voor de toekomst, want het gaat gebeuren! Maar deze projecten kosten allereerst geld: de kosten gaan voor de baten uit. Daarbij is op de korte termijn niet voldoende zicht op deze beloofde baten, sterker nog, veel bedrijven vooral in het MKB zitten met ‘samengeknepen billen’. We willen wel, maar we kunnen niet.

Financiering

Hoe overbruggen we deze korte termijn? Hoe zorgen we ervoor dat (MKB) bedrijven toch dergelijke productiviteitsprojecten kunnen opstarten en voorbereid zijn op de toekomst? Gezonde bedrijven hebben het steuntje in de rug nodig om deze stap te kunnen maken. Via MKB subsidie, zonder lange procedures of onhaalbare criteria, wellicht speciaal bedoeld voor deze uitdaging: “vergrijzingsubsidie” (of welke naam ook), kan een oplossing zijn.

Toevallig ook in deze editie van het FD, op de voorpagina, zegt oud-bankier Wilco Jiskoot die samen met enkele andere bank coryfeeën een oude investment bank nieuw leven in gaat blazen: “Een heleboel ondernemers zijn bang om hun financiële positie aan de orde te stellen bij hun bank in deze tijden van kapitaalschaarste. Banken denken te snel alleen aan het beperken van mogelijke verliezen.” Gewone bedrijfsfinanciering is vandaag de dag een lastig verhaal. Jiskoot en de zijnen komen met een oplossing door de herstart van de bank. Of dit voor de korte termijn en op deze schaal voldoende oplossing zal bieden, valt te bezien.