Door mijn werk bij MVO Nederland, word ik al snel gezien als iemand die de MVO-zegen over een idee of over een product  kan uitspreken. De vraag ‘Dat is dan toch MVO?’, wordt mij regelmatig half retorisch gesteld. Bij Het Nieuwe Werken is dat niet anders. ‘Wij stimuleren thuiswerken en daardoor staan mensen minder in de file. Dat is dan toch MVO?’. Is het nu echt zo eenvoudig? Nee, natuurlijk niet.

Het concept van MVO is zo eenvoudig, maar de praktijk – gezien de impact – zo weerbarstig. Bij Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen maken mensen in een organisatie bij elk besluit dat ze nemen een afweging. Een afweging over de gevolgen van hun handelen op het gebied van People, Planet en Profit. Zowel bij de aanschaf van punaises, het recruitment beleid, de broodjes bij de lunch, de manier van reclame maken, als de wijze waarop de core business wordt ingericht wordt een afweging gemaakt rondom deze drie P’s. De kern is dus eenvoudig; drie P’s in plaats van alleen de P van Profit.

Het Nieuwe Werken een MVO-puzzelstuk
Dit geldt ook voor Het Nieuwe Werken. Welke visie heeft een bedrijf op de wijze waarop met medewerkers omgegaan wordt? Welke kernwaarden zitten daar achter? En hoe zorgt de organisatie ervoor dat het in de praktijk werkt? Om van Het Nieuwe Werken een MVO-puzzelstuk te maken, is ook hier de afweging van de drie bekende P’s nodig. De kernvragen zijn dan heel eenvoudig: worden medewerkers er gelukkiger en gezonder van? Belasten we het milieu minder door bijvoorbeeld minder reiskilometers te maken en minder vierkante meters te gebruiken? Besparen we kosten door een lager energieverbruik en minder ziekteverzuim? Verhogen we onze omzet door grotere productiviteit en meer creativiteit?

Als een organisatie alleen voor de P van Profit kiest en Het Nieuwe Werken inzet als manier om vierkante meters te besparen, dan heeft Het Nieuwe Werken niets met MVO te maken. Bedrijven geven hun medewerkers een laptop en een smartphone, zetten iedereen in een kantoortuin met een flexplek en noemen dat vervolgens Het Nieuwe Werken. Helaas krijg ik steeds meer signalen dat bedrijven het zo aanpakken.

Triple P-benadering
Valt de keuze op een integrale aanpak, dan is Het Nieuwe Werken een echte ‘Triple P’-benadering. Alle P’s hebben dan baat bij Het Nieuwe Werken. Het Nieuwe Werken is juist dan het bewijs dat MVO geen kwestie is van of-of maar van en-en. In de pure vorm is Het Nieuwe Werken een schoolvoorbeeld van MVO.

Geïnspireerd door veel vragen, inzichten en opmerkingen van mensen die bij ons in De Outlook komen kijken naar hoe wij werken. Geïrriteerd door de vele gelukzoekers die vanaf de zijlijn organisaties vertellen wat er allemaal mogelijk is. Geraakt door de persoonlijke verhalen van mensen die via flexibilisering van werk een mogelijkheid vinden weer midden in het leven te staan. Verbijsterd door de hardnekkigheid waarmee keer op keer controle en belangen zegevieren over vertrouwen, groei en verantwoordelijkheid. Kortom, na alle halleluja- en gloriaverhalen over Het Nieuwe Werken, vind ik het tijd voor een dosis Hollandse nuchterheid.

Het Nieuwe Werken is een zoektocht
In 2005 schreef Bill Gates een white paper, The New World of Work. Een element springt daar voor mij uit: we leven al lange tijd in een informatie-, netwerk- of kennistijdperk. Ook al bevinden we ons in dat tijdperk, wij houden vast aan patronen uit het agrarische of industriële tijdperk. Hierdoor maken we niet optimaal gebruik van de mogelijkheden die het huidige tijdperk biedt. En zoals het met persoonlijke patronen gaat; sommige zijn zinvol en andere moet je gelijk overboord zetten. Volgens mij houdt dat in eerste instantie in dat je kritisch naar jezelf kijkt. Dat je niet klakkeloos meedoet aan een plaatje dat ‘men’ schetst van Het Nieuwe Werken. Ik vind het een zoektocht naar je eigen invulling, omdat het je iets op kan leveren. Ik noem dat levensgeluk. Voor mij betekent het dat ik bewust kies om sommige van mijn leef- of werkpatronen te veranderen en andere vast te houden. Waarom? Omdat het me goed uitkomt bij het combineren van alles wat ik wil in het leven. En ik daarmee meer of betere resultaten neerzet voor de organisatie waar ik werk. Ik leer, ik groei en ik pieker er niet over om op de ouderwetse manier met pensioen te gaan. En dat allemaal doordat ik zelfreflectie centraal zet.

Werken is leven
Concreet? Ik ga naar kantoor omdat ik daar wil zijn en omdat ik het fijn vind als moeder weg te zijn van alle dagelijkse huiselijke beslommeringen. Ik kies bewust voor het risico in de file te staan omdat ik ‘gewoon’ om 9.00 uur bij een collega wil zitten. En als ik dan in die file sta, geniet ik van de tijd die ik in de auto heb door vrienden of collega’s te bellen of door heel hard mee te zingen met de muziek. Ik ga niet met het openbaar vervoer naar De Outlook, omdat ik niet de hele tijd tussen vreemde mensen wil zitten. Bijdragen aan mijn en onze CO2-reductiedoelstellingen doe ik wel bewust op andere manieren. Soms komt het me beter uit om niet te twitteren, gewoon omdat ik echt niet weet waarom. En iedere dag weer, ervaar ik dat mail voor mij voelt als post tien jaar geleden. Dus denk ik erover een nee/nee-sticker op mijn virtuele postbus te plakken. Alle mails waarin ik in de cc sta, gaan naar een aparte folder. En als ik zin heb, scan ik ze.

Zo klein en gewoon is het voor mij om iedere dag weer na te denken over wat ik doe, hoe ik het doe en waarom ik het doe. Omdat ik het belangrijk vind dat werken leven is. Omdat ik werken leuk vind en het mij voldoening geeft. Ik krijg er iets voor terug dat verder gaat dan erkenning, maatschappelijke status en geld. Het is voor mij een belangrijke invulling van waarom ik hier op aarde ben, het is geen status quo. Werken is een leven lang leren.

Technologie inspireert
Nog even terug naar 2005 en de white paper van Bill Gates. Ik realiseerde me destijds bij het lezen dat ik alle mogelijkheden qua technologie al heel lang voorhanden had om mijn leven volop te leven en ervan te genieten. En sinds die tijd, elke dag weer, ervaar ik dat onze technologie mij helpt en inspireert mijn leven slim en op mijn manier (én vooral veilig) vorm te geven. Doordat ik technologie voor me laat werken in plaats van ermee te werken. En door gebruik te maken van die heerlijke Hollandse nuchterheid.

1. Het Nieuwe Werken is een hype

De historie gaat in ieder geval al terug naar 1973, Californië, Jack Nilles. Toen heette het telewerken. Frapant is dat genoemde argumenten en ook problemen toentertijd dezelfde zijn als voor Het Nieuwe Werken nu. Via Engeland en Scandinavië komen we in Nederland bij Interpolis. En vervolgens via pioneers als E-office en Moneypenny en de laatste paar jaar via Rabobank en Microsoft uit op Het Nieuwe Werken. En hierbij vergeet ik waarschijnlijk veel andere te noemen.

Volgens mij dus geen hype maar een structurele zoektocht naar (keuze)vrijheid en optimaal gebruik maken van nieuwe technologische mogelijkheden die heel lang geleden is begonnen en misschien wel nooit af is. Hippe namen, oppervlakkige publicaties, reclamecampagnes, etcetera hebben waarschijnlijk wel ergens een plekje in het proces van evolutie en die kun je misschien wel een hype noemen.

2. Meerderheid van de medewerkers wil een vaste werkplek

Als je medewerkers vraagt of ze een vaste werkplek en/of een eigen kamer willen zullen veel van hen dat beamen. Maar als het totaalplaatje van alle mogelijkheden wordt geschetst dan is mijn ervaring dat een ruime meerderheid van de medewerkers bereid is een vaste kamer en/of werkplek los te laten. Er ontstaat op veel vlakken een nieuwe ruilverhouding tussen werkgever en medewerkers en beide zijn, om hun eigen reden, meer tevreden dan voorheen. Ook zijn er volgens mij steeds meer organisaties die zich inefficiënt gebruik van kantoorruimte niet meer kunnen veroorloven om kostentechnische of maatschappelijke redenen.

3. One size fits nobody

Het Nieuwe Werken heeft volgens mij wel degelijk one size fits all aspecten. Om de kosten voor IT binnen de perken te houden moet je standaardiseren op de grootste gemene deler aan functionaliteit en deze voor iedereen en overal beschikbaar maken. IT is geen jas. Als een jas te groot is en/of te veel zakken heeft, loop je voor paal. Als je meer IT-functionaliteit tot je beschikking hebt dan nodig, dan gebruik je het gewoon niet. Standaardiseren zorgt dat kosten zo laag mogelijk blijven. Sommige organisaties kunnen ook standaardiseren op toegang tot bedrijfsapplicaties via (privé)apparatuur van de medewerkers. Maar doe dat dan wel voor alle medewerkers.

In de fysieke omgeving volstaat een slimme combinatie van een beperkt aantal soorten werkplekken en een beperkt aantal stempels van kantoorvloeren in een gebouw om voor iedereen een mooie, prettige werkomgeving te hebben. Voorgaande zin doet de complexiteit van de fysieke omgeving geen recht, maar het gaat erom dat het een one sits fits all is om werkplekken te delen. Dit kun je mijns inziens niet half doen. Met teveel uitzonderingen (toch een vaste plek en/of kamer) worden de invoering en acceptatie moeilijker, de flexibiliteit voor de hele groep beperkt en (kosten)voordelen minder behaald. Let op, ik zeg hier niet dat het om de kosten draait maar bij bedrijfs-economische bezigheden is het een onderwerp.

Binnen de randvoorwaarde van een passende kantooromgeving en bijbehorende IT is er vervolgens meer vrijheid voor alle medewerkers. Als medewerkers er binnen die keuzevrijheid voor kiezen om van 8 tot 5 te werken, omdat dat voor hun een prettige werk-prive balans is, is dat natuurlijk geen probleem. Het is wel een one size fits all dat je wel goede afspraken moet maken over resultaten, bereikbaarheid etc. De one size fits all van het oude werken zit velen in de weg in de werk-privé balans, op de snelweg en op het cellenkantoor en/of in de lawaaiige kantoortuinen.

4. Project management en Het Nieuwe Werken is geen combinatie

Deze is tweeledig; In Het Nieuwe Werken zitten veelal grote realisatie onderdelen op het gebied van IT en in de huisvesting. Er is helemaal niets mis mee om deze zaken projectmatig aan te pakken. Waarom niet een bestaande best-practice gebruiken? Het zit ‘m er natuurlijk wel in hoe je deze toepast.

De toepassing van projectmatig werken binnen organisaties zal mee moeten evolueren. Voor opdrachtgevers en projectmanagers wordt ook sturen op resultaten en kunnen samenwerken op afstand, nog meer dan nu, een vereiste vaardigheid. Let op, ik zeg hier niet dat je nooit fysiek bij elkaar moet komen.

5. Midden management als hindermacht

Sommige managers gaan juist aan de rem hangen, maar laat ik vooral wijzen op degene die naast een moeilijke en drukke baan ook bezig zijn met (zichzelf) te vernieuwen. Volgens mij wordt het een steeds grotere schare. Focus op de parels, ik zie er steeds meer.

Wat is uw mening?

Hopelijk voelt een ieder zich vrij ook deze mythes ter discussie te stellen en/of aan te vullen. Wat ziet u verder als mythes rondom Het Nieuwe Werken? Laat uw reactie hieronder achter, ik kijk er naar uit!

Ik kwam altijd op twee verschillende bronnen: de ene leverde de titel en de andere de betekenis. Maar pas ontdekte ik dat er een derde ‘kaper op de kust’ is.

Een whitepaper van Microsoft

Het Nieuwe Werken heeft zijn eerste oorsprong in de titel van een executive email van Bill Gates en een whitepaper van Microsoft uit mei 2005. In dezelfde maand nog verscheen een Nederlandse vertaling van die whitepaper met de titel: Digitale werkstijl: het nieuwe werken.

Deze whitepaper benadrukte twee aspecten. Enerzijds de wereldwijde trends zoals de globalisering, de 24uurs economie en de ‘information overload’ en anderzijds – uiteraard – hoe (Microsoft) technologie ons helpt om het roer in die turbulente omgeving recht te houden. Merk trouwens op dat het nieuwe werken hierin met kleine letters is geschreven. Voor Microsoft Nederland kwam die whitepaper precies op tijd. Daar hadden ze net besloten om naar een nieuw pand te gaan verhuizen en het geheel aan te grijpen om de eigen visie wat nadrukkelijker uit te dragen. En daarvoor was die whitepaper een mooi vehikel.

Tegelijkertijd was ik begonnen met het schrijven van het boek met de titel: Het nieuwe werken dat uiteindelijk begin 2007 verscheen. Merk opnieuw op: kleine letters. Ik heb me bij het schrijven van dat boek gericht op twee zaken die afweken van de Microsoft whitepaper;

1. Het beschrijven van de ontwikkeling van werk vanuit een historisch perspectief.
2. Anderzijds het nieuwe werken als multidisciplinaire, integrale aanpak.

Een model van Veldhoen

Met dat laatste punt kom ik op de tweede oorsprong van Het Nieuwe Werken en dat is Erik Veldhoens visie en model een nieuwe manier van werken. In die visie heeft hij de betekenis van het woord omgeving opgerekt naar drie soorten omgevingen:

• Fysiek (lees: kantoor)
• Virtueel (lees: ICT) 
• Mentaal (lees: mens)

Die visie heeft hij verwoord in zijn boek The Art of Working uit 2005, maar werd al langer in de praktijk gehanteerd als het Veldhoen model bij hun klantprojecten. Ik heb de principes van dat model in mijn boek overgenomen en getracht de ICT en de mens component concreter uit te werken.

Daarnaast heb ik het aspect organisatie nadrukkelijk toegevoegd, omdat een nieuwe manier van werken ook een nieuwe manier van organiseren betekent. Een minder hiërarchische structuur met minder regels en procedures om maar eens wat te noemen. Enfin, ook Microsoft is bij zijn nieuwe werken traject gebruik gaan maken van de Veldhoen trits fysiek, virtueel en mentaal. Al heeft Microsoft het nu bij Het Nieuwe Werken (merk op: hoofdletters!) liever over technologie, inspiratie, organisatie en cultuur.

1+1=3

Wat er dus gebeurd is, is dat de eerste oorsprong (de naam) en de tweede oorsprong (de betekenis) op elkaar zijn gelegd en daarna verder geëvolueerd.  Het is los komen te staan van Microsoft, los van mijn boek en ook los van Veldhoen. Overigens heeft ook Veldhoen+Company de term het nieuwe werken (merk op: kleine letters) inmiddels omarmd en naast hun bestaande terminologieën gelegd. Maar Het Nieuwe Werken is een mooi publiek domein en een publieke merknaam geworden. Tenminste dat dacht ik lange tijd…

Kaper?

Een derde oorsprong is mij pas onlangs duidelijk geworden toen ik bij Microsoft wegging en als zelfstandig adviseur ‘Het Nieuwe Werken’ verder ben gegaan. Ik zocht naar een goede domeinnaam voor mijn bedrijf en stuitte daarbij op www.hetnieuwewerken.nl. Nu wist ik wel dat het domein al bezet was, want ik had het al eens in 2007 geprobeerd. Maar toen stond er niet wat er nu staat. De Desenco groep heeft niet alleen het domein, maar claimt ook het merkrecht: Het Nieuwe Werken (met hoofdletters) en beweert dat al sinds 1993 te voeren. Ze hebben volgens de website van 1993 tot en met 2004 tijdschriften met die titel uitgegeven (maar daar staat het dan weer vooral met kleine letters). Grappig, dus net een paar jaar voor de term echt gaat vliegen zijn zij ermee gestopt. De betekenis die zij er aan hechten heeft vooral betrekking op de huisvesting en de begeleiding in de vastgoedmarkt. Iets anders dus dan ‘wij’ er nu onder verstaan.

De vraag wordt interessant: wie is nu de echte eigenaar van Het Nieuwe Werken: term met hoofdletters plus betekenis?

Mijn persoonlijke mening: wij allemaal. Ik doe dan ook een openlijk beroep op Desenco om de naam terug te geven aan het publieke domein. Geef toe, jullie hebben er sinds 2004 niets meer mee gedaan en ‘wij’ wel!

Wat Het Nieuwe Werken wel is!

Het Nieuwe Werken is slimmer en efficiënter werken, werken onafhankelijk van tijd en plaats door gebruik te maken van internet. Het is gebruik maken van de netwerkfunctie van internet, samenwerken op afstand, productiever werken door je tijd beter in te richten. Het is gebaseerd op vertrouwen en resultaat in plaats van wantrouwen, repressie en aanwezigheid.
Het kantoor zoals wij dat kennen, stamt uit de tijd dat werk geconcentreerd werd rond een centrale werkplek, als direct uitvloeisel van het industriële tijdperk, waarbij de baas controle hield. Het Nieuwe Werken gaat uit van verantwoordelijkheid en professionaliteit van werkgever en werknemer.

Natuurlijk zijn er genoeg beroepen en branches te bedenken waar Het Nieuwe Werken als concept niet zal aanslaan. Bovendien is het ook per individu afhankelijk of hij/zij de capaciteiten, de aanleg, de behoefte of zin heeft om zijn of haar werkzame leven op deze manier in te richten. Immers, er zijn genoeg mensen die het liefst van negen tot vijf aanwezig zijn, die hun taak of opdracht uitvoeren en die verder geen zin hebben om het heft van hun werk in eigen hand te nemen. Dat is overigens prima. Op deze plek geen waarde-oordelen.

Wat Het Nieuwe Werken niet is

Dik Bijl, auteur van het boek ‘Het Nieuwe Werken’ geeft in zijn nieuwe boek ‘Aan de slag met Het Nieuwe Werken’ alvast een idee van wat Het Nieuwe Werken niet is:

• Het is niet alleen een synoniem voor thuiswerken, maar het is werken waar, hoe en wanneer jij dat wilt.
• Het is geen vrijheid, blijheid want er wordt duidelijk gestuurd op resultaten.
• Het is geen ordinaire bezuinigingstruc verpakt in een mooi verhaal, het levert juist energie en geld op.
• Het betekent niet dat mensen langer móeten werken, maar biedt juist mogelijkheden voor een betere werk-prive balans.
• Het vervreemdt mensen niet van hun bedrijf of kantoor, maar faciliteert juist een effectievere en efficiënter samenwerking. Het kantoor als ontmoetingsplaats.

Roland Hameeteman, directeur van e-office en schrijver van het boek en de blog ‘De Kracht van Mensen’ schrijft in zijn column op Het Nieuwe Werken Blog min of meer hetzelfde:

“Waar het dus om gaat, is dat je je niet richt op de meest voor de hand liggende zaken als flexwerken, maar dat je de onderstroom begrijpt.”

Hij ziet bovendien de nodige gevaren in bedrijven en consultants die zich nu ineens op Het Nieuwe Werken storten en daarmee het concept en de vele voordelen ervan verknallen, zoals dat eerder gebeurde bij bijvoorbeeld IT- of veranderprojecten bij bedrijven en organisaties. In zijn niet mis te verstane column HNW Kwakzalvers waarschuwt Hameeteman voor snelle mensen met een snelle babbel die prachtige verhalen houden, maar die de kern van Het Nieuwe Werken missen.

Paul Ruijgrok, Principal Consultant bij KBenP, maakt zich er op zijn blog terecht druk over dat Het Nieuwe Werken in de volksmond – kort door de bocht – met thuiswerken wordt geïdentificeerd. Theoretisch bestaat het gevaar dat door de ‘Mexicaanse Griep’ een aantal halve maatregelen worden ingevoerd die onder de noemer van Het Nieuwe Werken worden weggezet. Ook hierdoor kan de sympathie voor Het Nieuwe Werken snel worden verknald.

Oud managementdenken

Deze week las ik op internet een belangrijk voorbeeld van een bericht waarin het oude managementdenken wordt gerelateerd aan Het Nieuwe Werken: ‘No-show Friday’ nieuwe trend op werkvloer’. Tot mijn verbazing schrijft NuZakelijk in het bericht, gebaseerd op een bericht van het Engelse Daily Mail dat:

“…bedrijven worden gewaarschuwd voor de nadelen van deze ontwikkeling. Veel kantoren blijven leeg en de telefoon is onbemand. Daarnaast worden gezamenlijke werkzaamheden verdeeld onder het weinige personeel dat wel aanwezig is op kantoor. Dat zorgt voor een grotere werklast voor deze groep. Opvallend genoeg werken veel mensen thuis als het mooi weer is buiten. Ook lunchpauzes blijken veel langer te duren in de zomer. Dankzij technologische ontwikkelingen is het mogelijk overal te werken zonder dat de baas het doorheeft. Dat blijkt uit uitkomsten van een onderzoek van Euroffice.co.uk in de krant”

Dat is nu juist waar het om draait bij Het Nieuwe Werken: werken onafhankelijk van tijd en plaats. Je moet het uiteraard regelen dat de telefoon wordt aangenomen en dat de werkzaamheden, taken en werklast worden verdeeld. Door de technologische mogelijkheden is dit anno 2009 prima te regelen. Prachtig toch als mensen thuis of buiten werken als het mooi weer is. Als ze hun doelen maar halen en resultaten maar boeken. Hoe en wanneer maakt niet meer uit.

Gelukkig heeft NuZakelijk.nl genoeg redacteuren die de kern van Het Nieuwe Werken wel snappen, zoals blijkt uit andere berichten over Het Nieuwe Werken: ‘Manager moet voortouw nemen bij Het Nieuwe Werken‘.

Lange weg

Hoe dan ook, het zal nog de nodige moeite kosten en er is nog een lange weg te gaan voordat iedereen het concept van Het Nieuwe Werken écht begrijpt, laat staan toepast.

Stelling 2: Succesvol internetwerken vereist vrijheid eindgebruikers.
Individuen uitgerust met laptop en internet zijn momenteel innovatiever dan organisaties. Zeker als men met elkaar samenwerkt. Deze met elkaar verbonden kenniswerkers weten de weg op internet. Ze werken met hun favoriete apparaten in combinatie met open- en online software. Ze begeven zich in sociale online netwerken, managen hun eigen kennisketen en leveren innovatieve diensten op innovatieve wijze. In organisaties gebeurt precies hetzelfde. Maar dan vaak tegen de regels van Corporate ICT in. Regels die zijn opgesteld voor efficient beheer van ICT-middelen, niet voor maximale effectiviteit van ge-emancipeerde kenniswerkers. Beheerders houden van zekerheid, zijn beschermend en laten van nature niet graag dingen los. Zij remmen daarmee innovatie. Ter verhoging van het innovatief vermogen van organisaties vereist end-user computing een volwassen plaats in het ICT-beleid. Deze tijd vraagt erom eindgebruikers met hun computers en gadgets grotendeels vrij te laten!

Stelling 3: Internetwerken vereist open- en online software.
Er is een functionele referentiearchitectuur voor internetwerken aan het ontstaan. Geheel gebaseerd op
‘s werelds beste open- en online software. Thuis, onderweg en op kantoor, voor elk proces zijn uitstekende alternatieven voor de produkten van IBM, Oracle en Microsoft. Gewoon te verkrijgen via het web. Vooral relevant voor project- en netwerkorganisaties tot 250 medewerkers. Kies bijvoorbeeld voor een online kantooromgeving Google Apps, Zimbra of Zoho. Perfect te combineren met OpenOffice. Prima integratie met mobiel. Start met een eenvoudige CRM toepassing als Highrise en groei door naar Salesforce.com. Altijd, overal met iedereen kunnen (samen)werken. Op alle type computers en besturingssystemen, zonder licenties, contracten of vaste kosten. Houd het simpel: gebruik open- en online software!

Stelling 4: Internetwerken vereist lokale diensten.
Overstappen van een grondgebonden werkwijze met reguliere ICT naar internetwerken vraagt allereerst om   persoonlijk contact om gewenste doelen, processen en functionaliteiten te inventariseren. Na vaststelling van de bijpassende mix van open- en online software volgt configuratie. In aansluiting daarop zullen gebruikers moeten worden getraind. Gewoon met elkaar in een klasje blijkt toch het meest effectief. Vervolgens moet er zijn voorzien in technische ondersteuning op afstand maar ook op lokatie. En dat is geen vaste lokatie. Een servicedesk die functionele ondersteuning biedt op het volledige palet aan gebruikte software is ook onontkoombaar. Liefst in de lokale taal uiteraard. Tot slot wil de internetwerkende nomade wel kunnen aanschuiven bij een openbare flexplek in de buurt van zijn huis. Om zijn werk te doen en om onder de mensen te zijn. Succesvol internetwerken vereist lokale diensten!

Stelling 5: Internetwerken geeft vrijheid.
In deze tijd van individualisering stellen mensen hun eigen levensdoelen. Voorzien van innovatief gereedschap, bijbehorende diensten, kennis, vaardigheden en competenties kan men een eigen levensstijl ontwerpen. Mede door internetwerken is bijna alles mogelijk. Reizen waarheen je wilt, wonen waar je wilt, hard werken, of juist niet. Op eigen tijden, op zelf te kiezen lokaties. Met wie je wilt. De grens tussen werken, spelen en privé vervaagd. De grens tussen “organiseren” en “organisaties” evenzogoed. Het geeft vrijheid om los van lokatie en tijd je ding te doen. Iedereen kan zijn eigen ideale mix van activiteiten samenstellen. Internetwerken geeft vrijheid!

Reacties zijn van harte welkom!

Op basis van deze cijfers zou je kunnen denken dat Het Nieuwe Werken zich nog in de voorlopersfase bevindt. Niet iedereen zal direct van deze manier van werken gebruik gaan maken. Er zijn immers functies, bedrijfstakken en werkmodellen die zich hier niet voor lenen. Het Nieuwe Werken is toch in de eerste plaats geschikt voor kenniswerkers.

Toch zijn er ook een aantal opmerking te maken over de theorieën over Werken 2.0. Het Nieuwe Werken gaat uit van

1. openheid, toegankelijkheid en transparantie
2. sociale interactie, uitgaande van mensen en onderlinge contacten en
3. de gebruiker centraal. Daar kunnen we vertrouwen en wederkerigheid aan toevoegen.

Maar niet iedere organisatie of bedrijfstak leent zich natuurlijk voor volledige openheid. Er zijn voorbeelden te bedenken van instanties of organisaties die met geheime zaken te maken hebben, of in ieder geval met informatie die maar voor een beperkt aantal mensen beschikbaar kan zijn.

Het is erg interessant om te filosoferen over de gevolgen van Het Nieuwe Werken. Welke invloed gaat dit hebben op organisaties en organisatievormen. Wie is of wordt opdrachtgever en betaalt de kenniswerkers als deze niet meer in een vaste structuur werken? Gaat daarmee ook de manier van belasting heffen veranderen? Welke organisaties en projecten komen in aanmerking voor Werken 2.0? Hoe ga je om met mensen die zich niet aan de spelregels houden van openheid, toegankelijkheid en transparantie of die misbruik maken van kennis?

Wat zijn de risico’s en bedreigingen van de openheid bij het werken via internet en social software en/of social networks. Is het niet naïef om kennis en informatie volledig vrij te geven? Hoe gaat men om met geheime of ‘classified’ informatie? Bij de overheid: welke gevolgen heeft dit voor de inrichting van de politiek en overheidsorganisaties? In het bedrijfsleven: als je je R&D vrijgeeft (zoals bijvoorbeeld P&G en BMW al gedaan hebben) hoe ga je dan om met concurrentie en/of bedrijfsspionage?

Toch hebben de ideeën rondom Het Nieuwe Werken en Web 2.0 me gegrepen. Het is nu eenmaal zo dat kennis en informatie via internet onbeperkt beschikbaar is of komt. Bovendien kun je via de sociale structuren van internet zaken veel sneller en efficiënter organiseren dan via logge, hiërchische structuren die gebaseerd zijn op controle, repressie en wantrouwen.

Het Nieuwe Werken zal in de praktijk een steeds grotere rol gaan spelen, naarmate meer mensen ermee in aanraking komen en gebruik maken van de mogelijkheden. Dat zal eisen stellen aan organisaties en de manier waarop zij het werk en hun structuur inrichten. Bovendien is het geen kwestie van een hype die wel weer overwaait. Zoals Davied van Berlo in zijn boek Ambtenaar 2.0 schrijft:

Naarmate de maatschappij meer gaat werken volgens de principes van Web 2.0, zullen organisaties ook op die manier moeten gaan werken. Dat is geen kwestie van kiezen, het overkomt je. En anders gebeurt het, zonder je!