Bij Cloud Computing hebben we het vaak over ‘de’ eindgebruikers. Maar over welke eindgebruiker gaat het eigenlijk? Zijn de behoeftes en ideeën van die verschillende groepen eindgebruikers wel gelijk aan elkaar? Genieten ze dezelfde rechten of zitten ook daarin nog verschillen? Als voor een dienst getekend wordt, kan de cloud niet zien met wat voor type gebruiker hij te maken heeft.

​Grofweg zijn cloud-gebruikers op te delen in twee hoofdcategorieën: de consument en de zakelijke gebruiker. En alhoewel beide groepen veelal gebruik kunnen maken van dezelfde cloud-oplossingen, zijn de geboden functionaliteiten en gebruiksrechten vaak verschillend. Ook de industrie heeft dit onderkend en maakt verschil tussen de zakelijke gebruiker en de consument.

​Algemene gebruiksovereenkomst

Als een consument gebruik wil maken van een cloud-oplossing wordt hij vaak geconfronteerd met een algemene gebruiksovereenkomst. In het beste geval bestaat deze uit een aantal pagina’s waarop de rechten en plichten van ‘de’ eindgebruiker staan vermeld.

In het slechtste geval krijgt deze eindgebruiker een document van 45-plus pagina’s voorgeschoteld en kan hij na het doorscrollen op [OK] klikken om aan te geven dat hij de overeenkomst heeft gelezen en hiermee akkoord gaat. In verreweg de meeste gevallen leest hij de overeenkomst niet in zijn geheel door en klikt op [OK] om maar te kunnen doorgaan en de gewenste functionaliteit te kunnen gebruiken.

Regelgeving land van herkomst

De rechten van eindgebruikers/consumenten worden vaak ook vanuit overheidswege beschermd, maar zijn niet uniform per land of geografisch gebied. Een eindgebruiker in Engeland bijvoorbeeld heeft andere rechten dan een eindgebruiker in Nederland. De overeenkomsten worden vaak opgesteld op basis van de regelgeving van het land van herkomst van de dienst.

Dit maakt dat gebruiksovereenkomsten voor de consument nagenoeg onleesbaar worden. Niet zozeer vanwege de complexiteit van de dienst, maar vanwege de benodigde uniformiteit van de overeenkomst in alle landen waar men de dienst kan afnemen. Het is niet zo dat iedere leverancier per land een aparte overeenkomst opstelt. ​

Aan of uit

Voor de zakelijke gebruiker liggen de zaken vaak anders. Hier wordt de dienst afgenomen voor een complete groep van eindgebruikers en zijn de rechten geregeld via een overkoepelende overeenkomst vanuit het bedrijf naar de zakelijke eindgebruiker. Deze overkoepelende overeenkomst wordt uitgebreid met een service level agreement en de zakelijke eindgebruiker hoeft de dienst alleen nog maar aan of uit te (laten) zetten.

Omdat overkoepelende overeenkomsten voor elk bedrijf apart kunnen worden afgesloten, is het bedrijf in bepaalde mate in staat om het contract toe te spitsen op de behoeftes van het bedrijf zelf. Dat de zakelijke eindgebruiker de dienst ook privé kan benutten, is daarbij een extra voordeel.

​Zakelijke eindgebruiker = consument

Uiteraard zijn er ook gebruikersbehoeftes die niet door middel van een bedrijfsovereenkomst afgesloten kunnen worden, maar wel door de twee groepen gebruikt worden. Een voorbeeld daarvan zijn sociale media. Hier vervaagt het begrip zakelijke eindgebruiker en consument.

Alhoewel de consument op een andere manier omgaat met deze sociale media dan de zakelijke gebruiker dat doet, zijn de gebruikersovereenkomsten wel hetzelfde. Tenzij het bedrijf nadrukkelijk verzoekt om een speciale ruimte, gelden weer andere voorwaarden en condities. Daar moet dan wel (meer) voor betaald worden.

​De cloud is blind

Overheden maken een duidelijk onderscheid tussen consumenten als eindgebruikers en de zakelijke eindgebruiker, waarbij de rechten van de consumenteindgebruikers nadrukkelijk beschermd worden. Voor de zakelijke eindgebruiker wordt vaak geleund op het feit dat de (cloud) industrie door middel van contracten en service level agreements de rechten van de eindgebruikersorganisaties regelt.

​Waar echter gebruik van zakelijk naar privé overloopt, of vice versa, kan men lastig de rechten vaststellen en moet men (toch weer) vaak terugvallen op de algemene gebruikersvoorwaarden. De cloud is blind hiervoor, juristen buigen zich over deze materie en vooralsnog is hiervoor niet zo één, twee, drie een oplossing voorhanden.

Cloud computing is in de computerwetenschap een systeemarchitectuurmodel voor computergebruik gebaseerd op het internet. Cloud (wolk) is daarbij een metafoor voor het internet zoals het dikwijls voorgesteld wordt in presentaties. Cloud computing is een algemeen concept dat gebruik maakt van software as a service (SaaS), zoals Web 2.0 en andere nieuwe technologieën.

In deze posting deel ik mijn visie op de gevolgen van Cloud computing.

Van product naar dienst

Tegenwoordig zie je steeds meer leveranciers hun product als dienst aanbieden. Neem nu bijvoorbeeld AFAS ERP Software; dit is een Nederlands software ontwikkelbedrijf  dat schaalbare administratieve totaaloplossingen op de markt brengt. Voorheen boden ze hun software alleen als product aan. Tegenwoordig bieden ze al hun applicaties ook via het Internet vanuit hun eigen datacenters aan en daarnaast zorgen zij voor applicatie- en systeembeheer. Hierdoor heb je altijd de beschikking over een goed werkend systeem. In plaats van een verkoper van software product zijn ze leverancier van een software dienst geworden.

Misschien is uw eerste reactie ‘Nou en?’. Maar er zijn veel meer leveranciers die deze omslag maken. Dit kan een behoorlijke impact op het ICT-beleid binnen uw organisatie hebben en is een wezenlijk onderdeel van Het Nieuwe Werken.

Een nieuwe manier van zakendoen

Stelt u zich eens voor dat uw bedrijf of het bedrijf waar u werkt email als dienst afneemt. Een resultante daarvan is dat u geen eigen e-mail servers en/of datacenter(s) nodig heeft. Er zal dan tegelijkertijd een modernisering van de interne IT organisatie plaats moeten vinden.

En het kan vandaag de dag al; leveranciers zoals Microsoft en Google bieden oplossingen waarmee u email en andere bedrijfssoftware als dienst kunt afnemen. Deze ontwikkeling heeft impact op de bedrijfsvoering. Denk alleen al eens aan de momenten dat er problemen zijn met de software. Geen onsite bedrijfsbezoeken meer, outsourcing van beheer of langdurige implementatie trajecten van nieuwe software. Dat wordt een hele andere manier van zakendoen, denk u niet? 

Impact op Technologie, Leveranciers en Gebruikers

Ik heb getracht de impact van deze ontwikkeling uiteen te zetten op 3 gebieden: 

Verandering op het gebied van Technologie

• Er onstaan nieuwe acquisitiemodellen -  de manier waarop de ICT-afdeling technologie benadert, selecteert , koopt, et cetera
• Nieuwe SLA’s voor ICT-afdelingen – omdat SLA’s straks een belangrijke manier zijn om ICT te kunnen besturen en controleren
• Standaardisatie wordt de sleutel – ICT-afdelingen willen weten hoe gestandaardiseerd (m.a.w. bewezen) een bepaalde technologie is.

Verandering op het gebied van Leveranciers

• De markt zal straks waarschijnlijk gedomineerd worden door een paar mega Cloud providers / Cloud software providers (Microsoft? Google? Amazon? IBM?)
• De Cloud als hardware – Er is een mogelijkheid dat hardwareproviders een transitie zullen maken richting ‘cloudprovider’ en dat leveranciers van ‘cloud software’ klant zullen worden van deze hardwareproviders. Een voorbeeld: hoe zou HP, DELL of Lenovo zich ontwikkelen als er een enorme cloud zou ontstaan? Een ding is zeker, ze willen die directe betrokkenheid met hun klanten behouden en gaan misschien daarom wel hun eigen cloud bouwen
• Groene IT – De leveranciers van stroom zullen een belangrijke rol gaan spelen in hun voorziening naar de cloud providers

 
Verandering op het gebied van Gebruikers

• Van ‘op mijn computer’ naar ‘op het Internet’ – allereerst zullen mainstream applicaties zich naar de cloud verplaatsen en niet zozeer de specifieke business applicaties. Denk bijvoorbeeld aan e-mail en andere kantoor applicaties (portals, tekstverwerker, spreadsheet, etc)
• Veranderend eigenaarschap – zoals eerder beschreven kan een organisatie voor zijn medewerkers diensten uit de cloud aanschaffen. Wat ook kan, is dat een organisatie het bij de medewerker zelf laat: ‘hier heb je een vergoeding van x euro, bepaal zelf maar welke diensten je afneemt’
• Meer ondernemerschap – verder zal er, vanuit technologisch perspectief, voor gebruikers  een steeds lagere drempel zijn om een bedrijf te starten omdat je technologie goedkoper kan gebruiken en ‘on demand’ kan betalen

Wat is uw mening?

Dit is hoe ik Het Nieuwe Werken in de Wolken zie. Maar aangezien ik geen Cloud expert ben, ben ik meer dan benieuwd naar uw mening. Vooral op het gebied van wat de verandering voor de gebruikers zal zijn. Of is de Cloud wederom een kwestie van ‘oude wijn in nieuwe zakken?’