Waarom de één social media omarmt en de ander het negeert

diana
Door Diana Russo van dianarusso.nl - 16 februari 2012
8 Reacties

Het Nieuwe Werken en Social MediaNiet iedere organisatie gaat op dezelfde manier om met social media. Organisatiefactoren als strategie, structuur en cultuur bepalen mede of en hoe een organisatie met social media aan de slag gaat. Maar ook persoonlijkheidsfactoren spelen mee. Waarom omarmt de één een nieuw fenomeen als social media direct, kijkt de ander eerst de kat uit de boom en zet weer een ander de hakken in het zand? De drijfverentheorie van Graves biedt ons handvatten om het acceptatieproces van social media te begrijpen.

Met deze theorie (de basis voor onder andere Profile Dynamics®, Management Drives® en Spiral Dynamics®) kun je drijfveren in beeld brengen. Ieder mens heeft zeven drijfveren. We kunnen ze allemaal inzetten, maar geven de voorkeur aan de sterkst ontwikkelde drijfveren.

Social media acceptatie bekeken vanuit drijfverenperspectief

Drijfverentheorie van Clare W Graves Nieuwe ontwikkelingen, zoals de opkomst van social media, brengen veranderingen met zich mee en afhankelijk van ons drijfverenprofiel reageren we daar verschillend op. Hieronder behandelen we per drijfveer wat de drijfveer inhoudt, welke eventuele bezwaren tegen social media daaruit kunnen voortvloeien en de mogelijkheden om met die bezwaren om te gaan.

Paars zoekt nieuwe geborgenheid

De paarse drijfveer zoekt geborgenheid en een veilig thuisgevoel. Die vindt zij in kleine gemeenschappen. Onderlinge (ver)binding met gelijkgestemden is belangrijk. Paars houdt van tradities, rituelen en vaste gewoontes. Daarom zal Paars de introductie van social media niet meteen omarmen en bij voorkeur alles bij het oude willen laten. De open en laagdrempelige omgeving van social media bedreigt de vertrouwde wereld van Paars.

Maar Paars zal wel aan de slag gaan binnen een kleine besloten community. Denk daarbij aan een Facebookgroep waar contacten met collega’s worden versterkt. Gewoontes en rituelen kunnen hier worden voortgezet. Bijvoorbeeld door het plaatsen van foto’s van het jaarlijkse kerstdiner en het delen van verhalen over het afdelingsuitje.

Mogelijkheden die Rood ziet om invloed te vergroten

De rode drijfveer (tempo, kracht, besluitvaardigheid) maakt dat we veranderingen omarmen als we daarmee onze invloed kunnen vergroten. Maar het is ook goed mogelijk dat Rood uit wantrouwen niet aan social media begint. Op voorhand is dus niet te zeggen of Rood social media wel of niet omarmt. Rood zal met argumenten komen dat social media veel tijd kost.

Door Rood voorbeelden te laten zien dat de interactie op Twitter en Facebook juist snel gaat en influencers en followers strategisch kunnen worden ingezet, zal Rood in actie komen. Waarschijnlijk zal Rood verschillende profielen aanmaken en bij het uitblijven van instant succes de handdoek in de ring gooien.

Blauw wil duidelijkheid en zekerheid toe laten nemen

De blauwe drijfveer maakt dat we social media terughoudend tegemoet treden. Blauw heeft behoefte aan zekerheid en duidelijkheid. De blauwe drijfveer zal dus in eerste instantie moeite hebben het onbeheersbare, organische karakter van social media.

Wanneer Yammer voor interne communicatie wordt ingezet en daarmee de visie van het management verduidelijkt, zal Blauw dit wel toejuichen. Ook projectinformatie met elkaar delen door bijvoorbeeld wiki’s spreekt Blauw aan. Gaat een organisatie al experimenterend met social media aan de slag, dan zal Blauw in de weerstand blijven.

Oranje zal social media inzetten om doel te bereiken

Podium Social Media (Andy Roberts Photo's)De resultaat- en statusgerichte oranje drijfveer maakt dat we social media inzetten in ons eigen belang. Deze drijfveer zorgt ervoor dat we alles op alles zetten om het beoogde resultaat en de bijbehorende status te bereiken. Social media biedt ons een podium om onszelf te profileren.

Oranje leidt ertoe dat we verschillende soorten social media gebruiken. Twitter om onszelf kort en krachtig te profileren en zoveel mogelijk followers te verzamelen. LinkedIn om contacten te onderhouden en meer exposure te krijgen. Blogs en Slideshare om informatie te delen die laat zien wat we gepresteerd hebben. Oranje omarmt alle soorten social media met het grootste gemak.

Groen wil mensen met elkaar verbinden

De groene drijfveer is enerzijds de sociale drijfveer die zorgt dat we in goede sfeer met elkaar willen werken, elkaar willen informeren en naar elkaar willen luisteren: alle ingrediënten om social media te omarmen. Anderzijds, voor zover het gebruik van social media tot minder directe contacten met anderen leidt, zal onze groene drijfveer zich hier tegen verzetten.

Bijeenkomsten die zowel een online als een offline karakter hebben zoals tweetups en bijeenkomsten waarbij virtueel en in real life in elkaar over gaan, passen goed bij Groen. Dat geldt ook voor Location Based Services zoals op Foursquare. En de groene drijfveer zorgt er ook voor dat we blogs schrijven: om kennis te delen en informatie voor iedereen toegankelijk te maken. De menselijke maat van social media, waarbij zaken doen ook een persoonlijke kant laat zien, spreekt Groen aan.

Geel omarmt de vernieuwingen enthousiast

Omarmen Social Media (Photo by kalyan02)Geel is de drijfveer die kritisch is, werkelijk wil begrijpen en houdt van vernieuwing. Vrijheid in denken en doen is belangrijk. Geel zal in Twitter een intellectuele uitdaging zien om een boodschap in 140 tekens over te brengen. Via een blog kunnen denkbeelden worden vormgegeven en via de comments zijn scherpe kritieken op andermans ideeën en denkbeelden te verwoorden.

Social media vormt een bron van kennis en informatie, op zoek naar de waarheid. Kortom, social media wordt door Geel doorgaans met open armen verwelkomd. Wel kan Geel weerstand voelen tegen vluchtige, ondoordachte informatie en het klakkeloos overnemen daarvan.

De mogelijkheid voor Turquoise om de samenhang der dingen te bespreken

De holistische Turquoise drijfveer tenslotte zal verandering accepteren als een nieuw onderdeel van de menselijke orde zonder daar al te veel oordeel over te hebben. Als de veranderingen niet relevant lijken, zal de Turquoise drijfveer de verandering negeren. De Turquoise drijfveer zet social media in om verbindingen te maken met gelijkgestemden en platforms te zoeken om ‘de samenhang der dingen’ te bespreken. Het “meerrichtingen-verkeer” op social media en het wereldwijde bereik passen Turquoise goed.

Twitter is een tool bij uitstek om zichtbaar te maken wie die gelijkgestemden in het virtuele universum zijn. Communities bieden een platform om ideeën en informatie met elkaar uit te wisselen. De Society 3.0 community is hier een mooi voorbeeld van.

Spreek alle drijfveren aan

Bij de implementatie van social media is het belangrijk eerst te identificeren wie de ambassadeurs zijn (Geel en Oranje), de critici (Groen, Rood en Turquoise) en de aanvankelijke weigeraars (paars en blauw). Als bij de implementatie van social media alle drijfveren worden aangesproken, kunnen alle medewerkers aan de slag met dit fenomeen:

  • Laat Paars aan de slag gaan met kleine, besloten communities.
  • Manage de verwachtingen van Rood omtrent de ‘implementatie’ tijd. Laat de snelheid van de interactie en de strategische inzet van Twitter en Facebook zien.
  • Informeer Blauw tijdig over het social media implementatieplan, met heldere afspraken en uitleg van het nut van social media.
  • Vraag Oranje om een mooie presentatie voor Slideshare te maken of een blog over de prestaties te schrijven.
  • Nodig Groen uit voor een Tweetup en onderhoud vervolgens via LinkedIn en Twitter de nieuw gelegde contacten.
  • Daag Geel uit om deel te nemen aan discussies binnen LinkedIn groepen en vraag om een uiteenzetting van de eigen ideeën in een blog.
  • Laat Turquoise via Twitter gelijkgestemden vinden en zich aansluiten bij open communities.

Wat zijn jouw ervaringen met het acceptatieproces van social media binnen je organisatie?

Geschreven door Diana Russo en Marnix van der Zalm

Deel dit artikel met anderen
Diana Russo - HR Business Partner
Diana Russo is HR Businesspartner en adviseert en ondersteunt organisaties op het gebied van Employer Branding, Medewerker Engagement, HR & Social Media en Het Nieuwe Werken. Daarnaast geeft ze presentaties & workshops.
Wat zijn uw gedachten over dit onderwerp? Deel ze hieronder met andere lezers!

8 reacties


    Joopkools zegt:

    Herkenbaar, en de zoveelste keer dat ik me realiseer  hoe verschillend mensen zijn en dus een andere aanspreking nodig hebben

    Peter Lakeman zegt:

    Wat een geweldig artikel. Dit zocht ik nu heel lang. Ik zoek een ‘tool’ om onderwijzers enthousiast te maken over het gebruik van Media en Technologie en met name social media.
    Dit is goed te vertalen naar het onderwijs.
    Bestaat er ook een tool om een soort test te laten doen, waarbij we de mensen ”in hokjes” kunnen stoppen?
    Nogmaals dankl en ik ga er zeker gebruik van maken!
    @peterlakeman:twitter 

      Diana Russo zegt:

      @peter Fijn dat je ‘iets’ :-) met het artikel kunt. Er zijn verschillende organisaties die vanuit de theorie van Graves naar veranderingen kijken en mensen in “gekleurde” hokjes stoppen. Zie ook begin van dit artikel. Dit doen zij o.a. op individueel, groeps- en organisatieniveau. Deze gedachtegang zou je ook prima voor het onderwijs kunnen gebruiken. Mocht je meer informatie willen hebben, dan hoor ik het graag.

      Jolanda Weiland zegt:

      Hallo Peter,

      Ik werk met het online Waardenprofiel. Zowel op individueel, team als organisatieniveau kun je daarmee meten hoe mensen (in teams/organisaties) gedreven zijn, hoe hun veranderbereidheid tot stand komt en welke passende aanpak nodig is om een transitie te kunnen bewerkstelligen.

      Ik heb afgelopen jaar een onderwijsorganisatie en een kinderopvang organisatie begeleid naar een IKC. Daarbij stond het meenemen/motiveren van de leerkrachten en de pedagogisch medewerkers centraal.

      Als je nieuwsgierig bent naar de Waardenprofielen kun je een kijkje nemen op http://www.interferio.nl/docs/stijl1.html 
      Ik geef ook workshops waarbij ik werk met de waardenprofielen. Dynamisch en interactief. 
      Misschien interessant om eens over door te praten.

      Groet, Jolanda Weiland (06 51 20 56 92)

    InfoRogier Neefe zegt:

    Hoi Diana en Marnix

    Jullie slagen er in een mooie verbinding te maken tussen de drijfverentheorie van Graves en hoe je praktisch in gedrag aansluit rondom social media. Waarde(n)vol!

    Duck Swart zegt:

    Basis Prezi gemaakt voor gebruik van dit artikel bij (m’n) presentaties en interactieve brein-stormen
    http://prezi.com/earxbmvv7gjy/ 

    T Rekkers zegt:

    slap gelul

    Nathan Vennekens zegt:

     Super!