Een nulmeting met op zijn minst één vervolgmeting: in menig veranderprogramma is het vaste prik. We willen tenslotte weten of de interventie effect heeft gehad. Om tussentijds te kunnen bijsturen en/of om directeuren gerust te stellen: jawel, de investering verdient zich terug. En meten is weten. Toch?
Iedereen die wel eens een meting heeft opgezet, weet dat dat in praktijk vies tegenvalt.
Natuurlijk, je kunt vaststellen hoe hoog de respons is geweest (meestal laag). Je kunt vermoeden dat de vooral de kritische medewerkers de meting ingevuld hebben (maar andersom zou ook goed kunnen). Misschien vind je wel een verschil, maar is dat verschil niet significant.
Je kunt het vermoeden krijgen dat de vraagstelling door veel respondenten verkeerd is geïnterpreteerd. En bij vragen over gedrag kun je er vrij zeker van zijn dat er sociaal wenselijk geantwoord is.
Kortom: die manager aan wie je de resultaten terugkoppelt zit in gedachten alweer bij de volgende afspraak en zet een denkbeeldige streep door jouw mooie veranderproject.
Terug naar de tekentafel dan maar? Nog betere vraagstellingen formuleren? Een wetenschappelijk bureau inhuren en prijzen verloten om de respons te verhogen? Of dat hele meten laten varen – het heeft toch geen zin?
Meten heeft wel degelijk zin
Ho, niet zo snel! Want hier komt het goede nieuws: meten heeft wel degelijk zin.
Tenminste, als je jezelf niet tot doel stelt ‘de waarheid’ boven tafel te krijgen. Die waarheid blijft namelijk een punt van discussie tussen jou en degene aan wie je de resultaten presenteert. En of dat nou een medewerker ‘in de weerstand’ is of een kritische directeur; je doelgroep heeft belang bij een bepaalde uitkomst.
Meten is heel waardevol, als je zorgt dat je meetinstrument zélf effect heeft. Door te prikkelen. Door vragen zo te stellen dat ze respondenten bewust maken van hun eigen gedrag of werkwijze. Door data uit verschillende bronnen te combineren. En door discussie tussen de betrokkenen juist uit te lokken. Op die manier verdwijnt je rapport namelijk niet in een la, maar draag je daadwerkelijk bij aan je (verander)doelstellingen…
Workshop op 3 december
Hoe je zo’n effectieve meting opzet is het onderwerp van de workshop ‘Meten als verandertool’ die Suze Krijnen samen met verandermanager Floris Vrasdonk geeft tijdens het Over Het Nieuwe Werken Congres op 3 december in Veenendaal.